Çocuk doğunca – isim koyma kuralları

cocuk-dogunca-isim-nasil-verilir.jpg

Çocuk doğunca

Cenab-ı Allah’ın kendisine erkek veya kız çocuk verdiği bir Müslümanın doğumun adabından olarak yapması gereken ilk şey öncelikle sağ kulağına ezan, sol kulağına kamet okumaktır. Eğer çocuğa hemen isim verilecekse isim verilirken okunacak ezan ve kamet kafi olacaktır. Ancak isim verilmesi gecikecekse o zaman doğumda çocuğun kulağına ezan ve kamet okumak icap eder çünkü peygamber efendimiz hadis-i şeriflerinde buyurmaktadır ki; hangi Müslümanın bir çocuğu doğunca, çocuğun sağ kulağına ezan, sol kulağına da kamet okursa, o çocuktan ümm-i sıbyan (havale) hastalığı kalkar.”

Çocuğa güzel bir isim vermek gerekmektedir. Zira çocuğuna güzel isi vermek baba üzerine bir haktır ve bundan mesuldür. Çocuğa peygamber, sahabe, manası güzel olan isimlerden koymak gerekir. İslam’a yakışmayacak, manası güzel olmayan ve İslam adabına uymayacak isimlerden uzak durmak, konulduysa değiştirmek gerekir. Peygamber efendimizin ismini aynen “Muhammed” olarak koymamak gerekir. Çünkü her defasından salavat okumak ve ona başkası tarafından ismiyle hitap edilerek kötü söz söylendiğinde peygamber efendimizin ismine karşı kötü söz söylenmiş olacağından bundan uzak durmak gerekir. Ayrıca peygamberimizin lakabını da isim olarak vermeyi peygamberimiz yasaklamıştır. Çocuk ilk konuşmaya başlayacağı zaman ona “La ilahe illallah” demeyi öğretmek müstehabdır.

Çocuğun doğumunun 7. Gününde kurban kesmek ve saçını kesmek peygamberimizin sünnetlerindendir. Erkek çocuk için 2, kız çocuk için 1 kurban kesilir. Bu kurban, kurban ibadetinde olduğu gibi, yenilir, ikram edilir ve fakirlere verilir. Eğer bir kişi için akika kurbanı kesilmemişse daha sonra kendisi için kestirebilir. Nitekim peygamberimiz peygamberlikle vazifelendikten sonra “bu benim aika kurbanındır” diyerek kurbanını kesmiştir. Hz. Aişe validemiz “Akika olarak kesilen hayvanın kemikleri kırılmamalıdır” buyurmuştur.

İsim koymak
Çocuğa isim konulacağı zaman dikkat etmek gerekmektedir. Bunun için öncelikle isim koyacak kişi ya babanın kendisi olmalıdır veya takvalı bir başkası olmalıdır. İsim koyacak kişi önce abdest alır. Eğer isim konulacak odada adetli bayan varsa dışarıya çıkmalıdır. İsim koyacak kişi çocuğu kucağına alır ve ayağa kalkarak kıbleye döner. Önce çocuğun sağ kulağı isim koyacak kişiye denk gelecek şekilde çocuğu tutar ve 1 fatiha 3 ihlas okuduktan sonra bunları hediye eder. Ardından çocuğun sağ kulağına ezan okur ve annesinin ismi ile birlikte çocuğun ismini kulağına 3 defa tekrar eder. Örneğin “Ya Ahmet bin Aişe, Ya Ahmet bin Aişe, Ya Ahmet Bin Aişe” daha sonra çocuğun sol kulağı gelecek şekilde çevirir ve bu sefer sol kulağına kamet okur. Daha sonra yine aynı şekilde annesinin ismi ile birlikte sol kulağına 3 defa ismini tekrar eder. Bundan sonra nazar ayetini okur ve böylece isim konulma işlemi tamamlanmış olur.

 

Yeni Doğan Bebeğe Yapılması Gereken Sünnetler
Hz. Peygamber’in torunlarına karşı olan davranışlarından özetle yeni doğan bebeğe yapılması gereken sünnetler nelerdir öğrenebiliriz.

Peygamberimizin Bebeklere Davranışı
Hz. Peygamber’in çocukları dünyaya geldiğinde henüz İslamiyet yoktu ancak torunları doğduğunda peygamberlik sıfatı verilmişti. Bu sebeple peygamberin torunlarına karşı yaptığı davranışlardan yeni doğan bebeklere yapılması gerekenler nelerdir anlayabiliriz.

Yeni doğan bebeğin sağ kulağına ezan, sol kulağına kamet okunur. Bu davranış çocukları ümmü sıbyan hastalığından yani cinlerden korur.
Çocuğa güzel isim vermek, dinini öğretmek ve vakti geldiğinde evlendirmek evladın baba üzerindeki haklarındandır. Bu yüzden çocuğa güzel isim vermek sünnettir. Çocuğun doğduğu günün akşamında kulağına ezan okuyarak ismini koymak gerekir. Yedinci güne kadar bebeğin ismi koyulmalıdır.

Peygamberimiz elini yeni doğan bebeğin başına koyarak hayır ve bereket duası ederdi. Bu dua yapılacağı zaman bebeğin hayrı için ziyafet yemeği verilirdi.

Yeni doğan bebeğin ağzına tatlı bir şey çiğneyerek vermek ya da dudağına sürmek sünnettir ve tahnik olarak adlandırılır. En uygun olan gıda ise hurmadır. Kuru üzüm ya da şekerli diğer gıdalar da verilebilir. Tahnik bebek daha anne sütü bile almadan yapılırdı. Hurma bebeğin ilk gıdası olurdu.

Bebek eğer erkekse doğumunun yedinci günü sünnet ettirmek müstehaptır. Ancak bulüğ çağına kadar sünnet için müsaade vardır. Bebeklere ilk banyosu doğumdan sonraki yedinci günde yaptırılmalıdır.

Bebekler için akika kesmek gerekir. Bu kurban bebek doğunca yedinci gününde kesilirse daha fazlitelidir ancak çocuk bulüğ çağına gelene kadar kesilebilir. Akika kurbanının kanı bebeğe sürülür. Bebeğin saçı traş edilir ve ağırlığınca altın ya da gümüş sadaka verilir.
Hz. Peygamber çocuklara ilk olarak Nahl süresinin 78. Ayetinin öğretilmesini tavsiye etmiştir. Bu ayette “Ve Allah sizi analarınızın karınlarından, (siz) hiçbir şey bilmez bir hâlde iken çıkardı; şükredesiniz diye de size kulaklar, gözler ve kalbler verdi.” denilir.

İslami olarak yeni doğan bebeğe yapılması gerekenler ile Salih bir evlat ve iyi bir müslüman olması için ilk adımlar atılır. Aileler çocukların ahlaki gelişimi ile bu davranışları devam ettirmelidir.

“Çocuk doğunca – isim koyma kuralları” üzerine bir yorum

  1. Çocuklara isim koyarken, hem örf ve âdetlerimize, hem de İslamiyet’e uygun bir isim seçmeye özen göstermeliyiz. Peygamberlerin isimleri, Esmâül Hüsnâdan olan Azîz, Mâcid, Mucib, Râfi, Reşîd gibi isimler, Eshâb-ı Kirâmın, evliyâların ve âlimlerin isimlerinden herhangi birine karar verilip çocuklara isim olarak koyulabilir. Fakat “bu isim Kur’an-ı Kerim’de geçiyormuş” diyerek, her kelimeyi de isim olarak koymamalıdır. Çünkü Kur’an-ı Kerim’de kafirlerin isimleri de geçmektedir. örneğin iblis, şeytan, hannas, Karun, Haman, Firavn, Ebu Leheb gibi kâfirlerin ismi geçmektedir. Tabii ki bunlar çocuğa isim diye verilmez. Örneğin Esra ismini koyanlar da çoktur. Fakat Esra demek, gece yürümek demektir. Çocuğa anlamlı isimler koymalıdır. Her peygamberin kendi isminden olan kişilere, her âlimin ve evliyânın da yine kendi ismini taşıyan Müslümanlara şefaat edeceği bildirilmiştir. Güzel isim koymanın önemi buradan da anlaşılmaktadır. “Sanem” put demektir ve kız çocuklara bu ismi vermek doğru değildir. Memiş, Ökkeş gibi isimler de uygun değildir. Samed ismini koymak caiz değildir. Samed, “Hiçbir şeye ihtiyacı olmayan, herkesin muhtaç olduğu merci” demektir. Allahü Teâlâ’nın isimlerinden biridir. Abdüssamed diye isim verilebilir.

Yorum yapın