Planlama Becerisi

ikra

Yönetici
Katılım
12 Eyl 2019
Mesajlar
574
Tepkime puanı
478
Planlama Becerisi Nedir?


Planlama Becerisi Nedir?

İnsan zihninde var olan çeşitli sistemler günlük hayatta pek çok işi daha kolay bir şekilde yerine getirebilmemize yardımcı olur. Zihindeki bu sistemler daha kolay karar alma, harekete geçme, sorumluluk alma, herhangi bir faaliyette bulunma ya da bulunmama süreçlerimizde son derece etkilidir.

Zihnimizde yer alan bu sistemlerden biri de planlama becerisidir. İnsanlar planlama becerisi sayesinde yeni bir ortama uyum sağlama, orada hem bedenen hem de ruhen var olup birtakım ürünler ortaya koyma tepkilerinde bulunabilmektedirler.

Çocuklarda

Planlama becerisi yalnızca yetişkinlikte görülebilen, iş hayatına adım atmış olan insanlarda ortaya çıkması beklenen bir yeti değildir. Planlama becerisi yaş itibariyle çok küçük yaştaki çocuklarda da olan hatta aksi durumda yani planlama becerisi gelişmemiş çocuklarda büyük bir problemin işareti olarak kabul edilmektedir.

Çocuklarda gelişim döneminin beraberinde getirdiği, her evrede kazanılması gereken beceriler bulunur. Bu tek başına yemek yemekten tutun, tuvaletini yapabilmek, okulunun ve evinin yolunu ezberleyebilmek, tek başına kıyafetlerini giymek ve yine aynı şekilde çıkarmak gibi örneklendirilebilecek bir dizi beceridir.

Tüm bunların gerçekleştirilmesi çocuklarda var olması gereken planlama becerisinin gelişmişlik düzeyiyle doğrudan orantılıdır.

Yetişkinlerde

Tıpkı çocuklarda olduğu gibi yetişkinlerde de planlama becerisi işlevinin kişinin gelişim dönemi itibariyle belirli bir seviyede olması, belirli işlevleri yerine getirebiliyor olması beklenir. Bu planlama becerisi kendi yemeğini yapmak, bir matematik problemi çözmekten tutun da araba kullanmak gibi daha kişinin motor becerilerini harekete geçirmesi beklenen tüm durumlarda kendisini göstermektedir.

Yaşlılarda

Önceki farklı gelişim dönemi ve yaşam döngüsünde bulunan iki farklı grupta olduğu gibi yaşlılıkta da kendine özgü gerçekleştirilmesi gereken işlevler bulunmaktadır. Bu bir yaşlı için merdivenleri çıkmak, sağlığı için düzenli spor yapmak, dengeli ve sağlıklı beslenmek, ilaçlarının ve doktor kontrolünün takibini yapması gibi örnekleri çoğalabileceğiz bir dizi eylemi içermektedir.

Farklı yaşam evrelerinde farklı şekilde yapılması beklenen bu planlama becerisinin insan yaşamını çözülmediği sürece sıkıntılı bir sürece sokacak sorunlardan dolayı, sorunu ortadan kaldırmaya yönelik her türlü eylem veya düşünce olduğu söylenilebilir.

Değişen her yeni durumda bulunması gereken çözümler de değişiklik gösterecektir. Planlama becerisi insanın hem kişisel gelişim hem de uyum sağlayabilme kapasitesi hakkında çok şey söyleyecektir. Örneğin planlama becerisi gelişmemiş insanların çalıştıkları işte yahut yer aldıkları herhangi bir toplulukta bir yönetici, bir lider olma gibi bir durumları söz konusu değildir.

Değişen her yeni duruma adapte olabilme, çıkan sorunlara yönelik çeşitli baş etme mekanizmalarını devreye sokup gerek kendisinin gerek de ekibindeki kişilerin uyum sağlayabilme kapasitesi olumlu anlamda katkı sunmak planlama becerisi gelişmiş bir kişide görülebilecek etkinliklerdir.

Planlama becerisi gelişmemiş insanlarda uyum sağlayamama, işlevselliğini devam ettirememe gibi durumlara sıklıkla rastlanılmaktadır. Uygun stratejiler geliştirme ve bu durumun takipçisi olup yürütücülüğünde bulunmak planlama becerisinin bir gereği olarak görülmektedir.


Planlama Becerisi Nasıl Kazandırılır?


Planlama Becerisi Nasıl Kazandırılır?


Planlama becerisini insanın yaşamı boyunca karşılaştığı pek çok yeni duruma ve soruna yönelik geliştirdiği birtakım stratejiler olarak tanımlamak mümkündür. Kişi yaşamı boyunca pek çok sorunla karşılaşır.

Bu sorunlara yönelik bulduğu çözümler, bunların nasıl uygulanacağı ise planlama becerisinin işleyip işlememesine, hangi düzeyde olduğuna bağlı olarak değişiklik göstermektedir.

Özellikle çocukluk çağında yaşanan birtakım deneyimler ilerleyen yıllarda bu planlama becerisinin gelişmişlik düzeyini etkileyen, doğrudan katkı sunan bir faktördür. Çocukluk çağında gelişmemiş, etkinleşmemiş bu beceri ilerleyen yıllarda artan problemler ve sorumluluklarla beraber çözümü çok daha zor ve sonuçları daha ağır durumlara sürükleyebilmektedir.

Bundan ötürü daha çocukluk çağında iken ancak bununla beraber çocukluk çağında gelişmemiş bireylerde de ilerleyen yıllarda uygulanacak yöntem ve atılacak adımlarla kazandırılabilecek bir beceridir. İşte o adımlardan öne çıkanlar:

Fırsat Vermek

Daha çocukluktan itibaren insanoğlunun beraberinde getirdiği en temel duygularından birisi merak ve girişimciliktir. Çoğu ebeveyn gözden kaçırsa dahi çocuğun merak ettiği, gerçekleştirmek istediği en küçük bir iş bile onun planlama becerisi edinmesine doğrudan katkı sunacaktır.

Bundan ötürü herhangi bir kıyafetini tek başına giymek istemesinden tutun yemek yaparken veya bir bahçe işinde bulunurken onun isteği göz ardı edilmemeli. İşin belli bir bölümünde planlama ona bırakılmalı ve sorumluluğun onda olduğu çocuğa hissettirilmeli.

İşi gerçekleştirirken kendisine veya çevreye çok büyük bir zarar vermediği sürece müdahalede bulunulmamalı. Bu durum hem kişisel gelişim açısından olumlu bir katkı sunacak hem de özgüven gelişimine yardımcı olacaktır.

Onu Dinleyin

Yaptığı veya yapmak istediği işi gördüğünüzde tahminlerinizi konuşturmayın. Yapmak istediğini çok iyi anlasanız bile ondan dinlemeyi tercih etmelisiniz. Anlatırken belki zaman olarak sizden daha çok şey götürecek ve anlatmak istediğini sizin düzelteceğiniz gibi anlatmayacaktır.

Ancak bu onun için bir adımdır. İşleri kendisinin organize edebildiğini, bunu ifade etmenin bile kendisinden beklenen bir davranış olduğunu fark etmesi planlama becerisinin gelişmesine çok büyük destek olacaktır.

Zaman Yönetimi

Eğer bir işi kendisi gerçekleştirmek istiyorsa ona mutlaka zaman faktöründen söz etmelisiniz. Hatta buna dair anlayabileceği örnekler vermek daha da olumlu olacaktır.

Belki ilk başlarda bu konuda pek de başarılı bir duruş sergileyemeyecektir ama en azından zaman mefhumu kendisinde belirecek ve bir planlama becerisinin olmazsa olmazı olan zaman yönetimi becerisi hakkında bilgi sahibi olma ve deneyimleme imkanı bulacaktır.

Yukarıda sayılan ve daha da arttırabilecek adımlar çocukluk çağında ebeveynleri yahut öğretmenleri tarafından gerçekleştirilmesi düşünülen adımlar gibi anlatılmıştır. Ancak yine yukarıda ifade edildiği şekliyle çocukluk çağında bunu deneyimleyememiş ve planlanma becerisinin zayıf olduğunu düşünen kişiler de bizzat kendisi bu adımları bilinçli olarak izleyerek takip edebilir.

Unutulmaması gereken nokta ise bu becerinin insanla doğuştan itibaren gelmediği, birtakım deneyimler ve fırsatlarla geliştirilen bir beceri olduğudur.


Planlama Becerileri Nedir Nasıl Geliştirilir?


Planlama Becerileri Nedir Nasıl Geliştirilir?


Planlama, insanların geleceğe yönelik çeşitli öngörülerde bulunmasını sağlayan, geleceğe dair her türlü soyut, belirsiz ve karmaşık gözüken olay ve olguyu; somut ve anlaşılır kılan, mantıksal bir çerçeveye oturtan çok önemli bir zihinsel yetenektir.

Planlama Yapmak Bireye Ne Gibi Faydalar Sağlar?

Planlama, insanın düşünme ve muhakeme becerisinin gelişimine katkıda bulunarak kişilerin ileriye dönük amaçlarına en verimli, doğru ve uygun zaman aralığında ulaşabilmesi için her türlü etkenin bir düzen çerçevesinde görülmesini sağlar. İnsanın gerçekleştireceği faaliyetleri en uygun sıralama ile yapmasına olanak tanır. Planlama becerisinin ileri seviyede olması, bireyin kişisel gelişim açısından destekleyici bir özelliğe sahip olması demektir.

İnsanların çoğu bu beceriye sahip olsa da bu becerinin oluşumunda etkili olan zihinsel yetiler ve yürütücü fonksiyonlar vardır. Bu yürütücü fonksiyonları ve zihinsel yetenekleri geliştirmek insanın planlama becerisini daha da verimli bir şekilde kullanmasına olanak tanır.

Zayıf Planlama Becerisine Sahip İnsanların Özellikleri

Planlama becerisi kişiden kişiye değişebilir. Bazı insanlar daha gelişmiş yürütücü fonksiyonlara sahipken bazıları ise hedef belirleme ve bu hedefe ulaşmak için gerekli süreci yönetmek konusunda sıkıntı yaşarlar. Onlar için basit bir işi bile parçalara bölmek, bu parçalarla uygun bir sıralama yapmak, gerekli adımları doğru bir şekilde takip etmek çok zor olabilmektedir. Planlama becerilerinin yetersiz olduğunu gösteren durumlara kişinin karar aşamasında zorlanması, yapılması gereken faaliyetleri öngörememek, bu faaliyetlerin gerçekleşebilmesi için gerekli olan süreyi belirleyememe, hangi adıma öncelik verilmesi gerektiğini seçememe, dikkat bozukluğu, kısıtlı yaratıcılık ve üretkenlik gibi özellikler örnek olarak verilebilir.

Planlama Becerisini Geliştirmek İçin Neler Yapılabilir

İnsanların sahip olduğu diğer zihinsel yetenekler gibi planlama becerisi de üzerinde doğru yönteme sahip yollar ile çalışıldıkça geliştirilebilir. Kişinin sahip olduğu planlama becerisi seviyesi, uygun testler ile ölçülebilir ve gerekli tespitler yapıldıktan sonra basit gibi gözükse de aslında son derece etkili olan adımlarla geliştirilebilir. Yapılan çalışmalar ve araştırmalar sonucu öğrenilen sinirsel devreler üzerinde ne kadar çok antrenman yapılırsa o kadar gelişirler. Bu durum planlama becerisi için de geçerlidir. Birey, bu zihinsel yetenek ve sahip olduğu zayıflıklar üzerinde çalıştıkça planlama becerisi de gelişme kaydedecektir. İnsanlar sahip oldukları planlama becerisi seviyesini ölçmek ve değerlendirmek için bu konuda çalışan kuruluşlara başvurabilir, basit ama devamlı egzersizlerle planlama ve benzeri yeteneklerini geliştirebilirler.

Kişi planlama becerisini geliştirebilmek adına kısa vadede gerçekleştirebileceği küçük hedefler belirleyebilir. Bu türden bir sorumluluk ve atılan küçük ama devamlı adımlar belli bir süre geçtikten sonra kişinin planlama becerisi ve yönetimsel fonksiyonları üzerinde fark edilebilir bir gelişme sağlar. Böylece kişi zamanla farklı çözüm yolları üretebilen, zamanı en doğru ve verimli şekilde kullanabilen, geleceğe yönelik öngörülerde bulunabilen, hedefleri doğrultusunda atması gereken stratejik adımları doğru sıralama ile takip edebilen, stratejik düşünebilen bir birey olacaktır.


Kaynak: https://www.sevgiforum.com/konular/planlama-becerisi.332/
 


Editör

Editör
Katılım
13 Eyl 2019
Mesajlar
302
Tepkime puanı
51
Planlama bir nevi aklı harekete geçirme ve doğru bir şekilde çalıştırma mekanizmasıdır.
Her ne yaparsanız yapın ama öncesinde mutlaka bir planınız olsun :) Hayat süprizlerle dolu
 
Katılım
19 Eyl 2019
Mesajlar
25
Tepkime puanı
18
Her insan kendi yetenek ve becerilerini keşfetmelidir
Zirveye giden yokuşu azim ve inanç ile tırmanmalı ve hedeflerine ulaşmalı.
Bunun adı hayelperest olmak değildir! bunun adı başarıdır.
 
Katılım
11 Haz 2020
Mesajlar
71
Tepkime puanı
81
Belirli bir plan dahilinde yaşamak, işleri önem sırasına göre planlayıp bu plana göre hareket etmek kişiyi başarıya ulaştırır. Plansız ve kuralsız yaşayanların başarısız ve mutsuz olması kaçınılmazdır. Ancak insan plan yaparken gerçekçi olmalı, çok uzun vadeli planlar yerine daha uygulanabilir, kısa vadeli planlar yapmalıdır. Hedeflerini gerçekleştirdikçe elde ettiği sonuçları koruyabilmek ve yeni hedeflere ulaşmak için plan yapmaya devam etmelidir. Örneğin daha şimdiden 50 yıl sonrası için plan yapmak pek mantıklı olmayacaktır. Ancak bu, 'insan geleceğini düşünmemeli ve spontane, doğaçlama yaşamalı' demek değildir. Her anne-baba çocuğunun geleceği için plan yapar. Herkes eğitim ve iş hayatını düşünerek ilerisi için plan yapar, para biriktirir, yatırım yapar. Fakat insan planlarını yaparken fazla uzun emelli olmamalıdır. Tûl-i emel denilen huydan sakınmak gerekir,ehep bu dünyada kalacakmış gibi sadece bu dünya için plan yapmamak lazımdır. İnsan her şeyden önce gününü doğru planlamalı, zaman tanzimini doğru
yapmalıdır. Mesela işlerini namaz saatlerine göre planlamalı, günün hangi saatlerini ilim öğrenmeye ayıracağını belirlemelidir. Şu gün şu kadar Kur'an-ı Kerim okuyacağım veya şu hayırlı işleri yapacağım diye planladıysa o planına riayet etmelidir.
 
Üst